Ali geldi.Ali came. (basit)
Ali gelince başladık.We started when Ali came. (birleşik)
Ali geldi, yemek yedik.Ali came, we ate. (sıralı)
Yapılarına göre
| Tür | Tanım | Örnek | İngilizce |
|---|
| Basit cümle | Tek yargı, tek yüklem | Ali geldi. | Ali came. |
| Birleşik cümle | Ana cümle + yan cümle | Ali gelince başladık. | We started when Ali came. |
| Sıralı cümle | Bağımsız cümleler dizisi | Ali geldi, yemek yedik, çıktık. | Ali came, we ate, we left. |
| Bağlı cümle | Bağlaçla birleşen cümleler | Ali geldi ama kalmadı. | Ali came but didn't stay. |
Birleşik cümleyi oluşturan yan cümle
| Yapı | Örnek | İngilizce |
|---|
| Fiilimsi | Koşarak geldi. | He came running. |
| Şart | Gelirse başlarız. | If he comes, we start. |
| Ki | Biliyorum ki gelecek. | I know that he will come. |
| Sıfat-fiil | Gelen adam tanıdık. | The man who came is familiar. |
Yüklemin türüne göre
| Tür | Yüklem | Örnek | İngilizce |
|---|
| Fiil cümlesi | Fiil | Ali geldi. | Ali came. |
| İsim cümlesi | İsim, sıfat + ek eylem | Ali öğretmen. | Ali is a teacher. |
Yüklemin yerine göre
| Tür | Yüklem | Örnek |
|---|
| Kurallı | Sonda | Ali okula gitti. |
| Devrik | Sonda değil | Gitti Ali okula. |
Anlamına göre
| Tür | Anlam | Örnek | İngilizce |
|---|
| Olumlu | Evet | Geldim. | I came. |
| Olumsuz | Hayır | Gelmedim. | I didn't come. |
| Soru | Soru | Geldin mi? | Did you come? |
| Ünlem | Duygu | Ne güzel gelmişsin! | How nicely you came! |
| Emir | Emir | Gel! | Come! |
| İstek | İstek | Gelsin. | Let him come. |
| Dilek-şart | Şart | Gelirsen sevinirim. | I'll be happy if you come. |
Soru yapma
Türkçede soru mi / mı / mu / mü ekiyle yapılır; sözcük sırası değişmez.
| Cümle türü | Örnek | İngilizce |
|---|
| Fiil | Geliyor musun? | Are you coming? |
| İsim | Bu senin mi? | Is this yours? |
| Soru sözcüğü | Ne yapıyorsun? | What are you doing? |
Geliyor musun?Are you coming?
Kitabı okudun mu?Did you read the book?
Bu senin mi?Is this yours?
“Mi” nereye gelir?
“Mi” soru eki, sorulan sözcükten hemen sonra gelir.
| Soru | Anlam |
|---|
| Ali mi geldi? | Ali mi geldi (başkası değil)? |
| Ali geldi mi? | Ali geldi mi, gelmedi mi? |
| Ali kitabı mı aldı? | Ali kitabı mı aldı, başka bir şey mi? |
Olumsuz yapma
| Yapı | Türkçe | İngilizce |
|---|
| Fiil | fiil + -me / -ma (gelmedi) | do not / did not + V1 |
| İsim cümlesi | değil (öğrenci değilim) | am / is / are + not |
| Var / yok | yok (kitap yok) | there is no / not any |
| Hiç / asla | hiç, asla + olumsuz | never, not … at all |
Sık yapılan hatalar
| Hata | Açıklama | Doğrusu |
|---|
| Geldin mi? ile Gelmedin mi? | İkisi farklı | “Gelmedin mi?” beklenti taşır |
| Okudun musun? | “mi” zaman ekinden sonra | Okudun mu? |
| ✗ You are coming? | İngilizcede yardımcı fiil öne | ✓ Are you coming? |
| ✗ I no like it. | Olumsuz yardımcı fiille | ✓ I don't like it. |
Özetle