Ali wrote the letter.Ali mektubu yazdı. (etken)
The letter was written by Ali.Mektup Ali tarafından yazıldı. (edilgen)
Türkçede edilgen fiile eklenen -ıl / -in ekiyle yapılır: yazıldı, kırıldı. İngilizcede ise be fiili + V3 yapısı kullanılır.
Etken ve edilgen karşılaştırması
| Active (etken) | Passive (edilgen) | |
|---|---|---|
| Özne | İşi yapan | İşten etkilenen |
| Yapı | özne + fiil + nesne | özne + be + V3 (+ by + yapan) |
| Odak | Kim yaptı? | Ne oldu? |
| Örnek | They built the bridge. | The bridge was built. |
Zamanlara göre edilgen
| Zaman | Yapı | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| Present simple | am/is/are + V3 | English is spoken here. | Burada İngilizce konuşulur. |
| Present continuous | am/is/are being + V3 | The house is being built. | Ev inşa ediliyor. |
| Past simple | was/were + V3 | The window was broken. | Pencere kırıldı. |
| Past continuous | was/were being + V3 | The car was being repaired. | Araba tamir ediliyordu. |
| Present perfect | has/have been + V3 | The work has been done. | İş yapıldı. |
| Past perfect | had been + V3 | It had been stolen. | Çalınmıştı. |
| Future (will) | will be + V3 | It will be finished. | Bitirilecek. |
| Modal | modal + be + V3 | It must be done. | Yapılmalı. |
Dönüştürme adımları
- Nesneyi özne yap.
- Zamana uygun be fiilini yaz (özneye uyar).
- Ana fiili V3 yap.
- İstersen by + yapan ekle.
The chef cooked the meal. → The meal was cooked (by the chef).Yemek (şef tarafından) pişirildi.
They will announce the results. → The results will be announced.Sonuçlar açıklanacak.
Ne zaman kullanılır?
| Durum | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| Yapan bilinmiyor | My bag was stolen. | Çantam çalındı. |
| Yapan önemsiz / belli | The thief was arrested. | Hırsız tutuklandı. |
| Resmi / bilimsel dil | The samples were analysed. | Örnekler analiz edildi. |
| Genel bilgi | Rice is grown in Asia. | Pirinç Asya'da yetiştirilir. |
| Yapanı gizlemek | Mistakes were made. | Hatalar yapıldı. |
By ile yapan kişi
“By + yapan” yalnız yapan önemliyse eklenir:
The book was written by Orhan Pamuk.Kitap Orhan Pamuk tarafından yazıldı.
The window was broken.Pencere kırıldı. (yapan önemsiz)
Çift nesneli fiiller
| Etken | Edilgen 1 | Edilgen 2 |
|---|---|---|
| They gave me a book. | I was given a book. | A book was given to me. |
Sık yapılan hatalar
| Hata | Açıklama | Doğrusu |
|---|---|---|
| ✗ The window broken. | be eksik | ✓ The window was broken. |
| ✗ The book was write. | V3 gerekli | ✓ The book was written. |
| ✗ It was happened. | Geçişsiz fiil | ✓ It happened. |
| ✗ The letter was wrote by him. | V3 | ✓ The letter was written by him. |
| ✗ The cake is eat. | V3 | ✓ The cake is eaten. |